Tek Cümlede Fark
Microsoft 365 Business Premium $22.00
KOBİ paketi (max 300 kullanıcı). Defender for Business + Defender for Office 365 P1 dahil + Intune + AAD P1 + Conditional Access. Güvenlik all-inclusive, KVKK + ransomware + cihaz yönetimi gereken 5-300 kullanıcılı KOBİ için standart seçim.
Microsoft 365 E3 $36.00
Enterprise paketi (sınırsız kullanıcı). Premium'a göre artılar: Windows 10/11 Enterprise lisansı, Exchange Plan 2 (100 GB + In-Place Archive + Litigation Hold), SharePoint Plan 2 (sınırsız storage). Defender ürünleri dahil DEĞİLDİR — ayrı add-on. 300+ kullanıcı, Windows Enterprise upgrade veya Litigation Hold şart olan kurum için.
⚠️ Kritik: E3'te Defender YOK
Microsoft 365 E3 standalone Defender for Endpoint, Defender for Office 365 ve Defender for Cloud Apps dahil ETMEZ. Bunları add-on olarak satın almak gerek: Defender for Endpoint Plan 1 ($3) veya Plan 2 ($5.20), Defender for Office 365 P1 ($2). E3 + DfE P1 + DfO P1 = $36 + $3 + $2 = $41/user/ay — Premium $22 ile $19/user fark. Tüm Defender hizmetleri için M365 E5 ($60) all-inclusive.
Detaylı Özellik Karşılaştırması
| Özellik | Premium | E3 |
|---|
| — Kullanıcı + Lisans — |
| Maksimum kullanıcı sayısı | 300 | Sınırsız |
| Office Desktop (Word/Excel/PPT/Outlook 5 PC) | ✓ | ✓ |
| Office Web + Mobil | ✓ | ✓ |
| Windows 10/11 Enterprise E3 lisansı (user-based) | — | Dahil |
| — Mail + Bulut — |
| Exchange Online plan | Plan 1 (50 GB) | Plan 2 (100 GB) |
| In-Place Archive (sınırsız büyüme) | — | Dahil |
| Litigation Hold | — | Dahil |
| SharePoint Plan | Plan 1 | Plan 2 |
| OneDrive (kullanıcı başı) | 1 TB | 1 TB (5 TB'a kadar) |
| Microsoft Teams (full) | ✓ | ✓ |
| — Güvenlik (Premium tarafı zengin, E3'te add-on) — |
| Defender for Office 365 Plan 1 (anti-phishing, Safe Links/Attachments) | Dahil | — ($2 add-on) |
| Defender for Business (KOBİ EDR — max 300 user) | Dahil | — (DfE P1/P2 add-on) |
| Defender for Endpoint Plan 1 (Enterprise NGAV + ASR, sınırsız) | — | — ($3 add-on) |
| Defender for Endpoint Plan 2 (EDR + AIR + Hunting) | — | — ($5.20 add-on, E5 dahil) |
| Microsoft Defender for Cloud Apps | — | — (E5 dahil) |
| Azure Information Protection P1 (Sensitivity Labels) | ✓ | ✓ |
| Conditional Access (Entra ID P1) | ✓ | ✓ |
| Self-Service Password Reset | ✓ | ✓ |
| Multi-Factor Authentication (MFA) | ✓ | ✓ |
| — Cihaz Yönetimi — |
| Microsoft Intune Plan 1 (MDM + MAM) | ✓ | ✓ |
| Windows AutoPilot | ✓ | ✓ |
| Configuration Manager (co-management hakkı) | — | Dahil |
| — Compliance + eDiscovery — |
| eDiscovery Standard (arama + hold) | ✓ | ✓ |
| Premium eDiscovery (custodian, ML, native export) | — | — (E5 dahil) |
| Customer Lockbox (Microsoft destek erişim onayı) | — | — (E5 dahil) |
| Data Loss Prevention (DLP) | ✓ | ✓ |
| Records Management (Standard) | ✓ | ✓ |
| — Power Platform — |
| Power Apps (M365 sınırlı — SharePoint/Outlook connector) | ✓ | ✓ |
| Power Automate (M365 sınırlı) | ✓ | ✓ |
| Power BI Pro (rapor oluşturma) | — | — (E5 dahil) |
| — Genel — |
| Kullanıcı/ay (yıllık taahhüt) | $22.00 | $36.00 |
| Yıllık kullanıcı başı maliyet | $264 | $432 |
| KVKK Madde 12 uyumluluğu | Tam (DfB + DfO P1 dahil) | kısmi (Defender add-on gerek) |
⚠️ Kritik: 300 kullanıcı sınırı
Business planları (Basic / Standard / Premium) 300 kullanıcı sertli sınırlıdır. Bu sayıya yaklaşan kuruluşlar 6-12 ay önceden E3 geçiş planı yapmalı. Microsoft sınıra ulaşılınca yeni kullanıcı atamayı durdurur.
E3'te Olup Premium'da Olmayan 5 Kritik Özellik
1. Sınırsız kullanıcı (Premium 300 sertli)
En kesin fark. 300+ kullanıcılı şirket için Business Premium kullanılamaz. 250-300 arasında olan firmaların önümüzdeki 24 ay büyüme projeksiyonuna bakıp şimdiden E3'e geçmesi optimal — ileride kuruluş büyüdüğünde tüm kullanıcıları toplu migrasyon yapmak yerine kademeli geçiş daha kolay.
2. Windows 10/11 Enterprise lisansı (user-based)
E3 ile Windows 10/11 Enterprise upgrade hakkı dahildir. Mevcut Windows Pro yüklü cihazlarınız "Subscription Activation" ile otomatik Enterprise SKU'ya yükselir. Açılan özellikler: AppLocker (uygulama whitelisting), BranchCache (ağ optimizasyonu), Credential Guard (LSA isolation), Direct Access (legacy VPN replacement), Long Term Servicing Channel (LTSC). Standalone fiyatı $7/user/ay — Windows Pro envanteri olan firmalar için E3'ün net farkı küçülür.
3. Exchange Plan 2: 100 GB Mailbox + In-Place Archive + Litigation Hold
Premium Exchange Plan 1 ile gelir (50 GB mailbox, Litigation Hold yok, In-Place Archive yok). E3'te Exchange Plan 2: 100 GB primary + sınırsız In-Place Archive + Litigation Hold. Yıllık 5+ GB ortalama mail trafiği olan kullanıcı için 50 GB 3-5 yılda dolar. Hukuk + finans + regülasyon altındaki rolde Litigation Hold kanunen zorunlu olabilir (KVKK denetim + dava sürecinde immutable kayıt).
4. SharePoint Plan 2 (sınırsız site storage)
Premium SharePoint Plan 1: kullanıcı başı 1 GB + 10 TB tenant baseline. E3'te SharePoint Plan 2: kullanıcı başı 10 GB + tenant baseline + ek storage hakkı. Büyük dosya envanteri (CAD, video, döküman arşivi) olan firmalar için fark anlamlı. Excel Services + Visio Services + InfoPath Services Plan 2 ile gelir, Plan 1'de sınırlı.
5. Endpoint Configuration Manager (co-management hakkı)
E3 lisansı ile Microsoft Endpoint Configuration Manager (eski adıyla SCCM) co-management hakkı dahildir — Configuration Manager ayrı satın alınmaz. Hibrit cihaz yönetimi (on-prem AD + cloud Intune) gereken kurumlar için kritik. Premium'da co-management hakkı yok, ConfigMgr standalone alınmalı (~$5-10/cihaz/ay).
Premium'da Olup E3'te Olmayan 2 Kritik Özellik
1. Defender for Business (KOBİ EDR, dahil)
Premium'da dahil KOBİ-spesifik EDR sistemi (max 300 user). Defender for Endpoint Plan 1 + Plan 2 özelliklerinin önemli bölümünü tek pakette: NGAV + basit EDR + Automated Investigation + cihaz envanteri. E3'e geçince kaybolur — Defender for Endpoint Plan 1 ($3) veya Plan 2 ($5.20) standalone alınmalı. Plan 2 ile gelişmiş EDR + Advanced Hunting (KQL) + TVM açılır.
2. Defender for Office 365 Plan 1 (dahil)
Premium'da Safe Links + Safe Attachments + anti-phishing dahil. Mail/Teams/SharePoint üzerinden gelen kötü amaçlı linkler ve eklerin gerçek-zamanlı taraması. E3 standalone'da DfO P1 dahil değil — $2/user/ay add-on. KVKK denetimde phishing korumasının kanıtı için kritik.
4 Senaryoda Hangisi Doğru?
🏢 Senaryo 1: 350 kullanıcılı holding — Premium imkansız
Çok şubeli holding, 350 personel, 6 farklı şirket entity. Sürekli işe alım/çıkış. KVKK + SPK uyum gerek. Mevcut Windows 10/11 Pro cihaz envanteri 350 adet.
350 × $36 × 12 = $151.200/yıl E3 (~₺6.090.000)
Defender ihtiyacı: + Defender for Endpoint P1 350 × $3 × 12 = $12.600 ek
Premium denenirse: 300 lisans atanabilir, 50 kullanıcı boşta → mecburi E3
✓ ÖNERİLEN: E3 + Defender for Endpoint P1 — sınırsız kullanıcı zorunluluk. Bonus: Windows Enterprise (envanter 350 cihaz × $7/ay = $29.400/yıl tasarruf), Exchange Plan 2 (Litigation Hold KVKK denetiminde delil zinciri). E3 + DfE P1 toplam $39/user, Premium $22 ile $17/user fark — sınırsız kullanıcı + Windows Enterprise için kabul edilebilir.
📚 Senaryo 2: 80 kullanıcılı muhasebe holding — Litigation Hold zorunlu
YMM/SMMM holding, 80 personel. Vergi inceleme ve mahkeme süreçlerinde 5+ yıl mail kayıt zorunlu (VUK + Avukatlık Kanunu m.36 paralel). Mailbox dolma sorunu yaşandı, In-Place Archive ihtiyacı net.
80 × $22 × 12 = $21.120/yıl Premium → Litigation Hold yok, mailbox 50 GB darboğaz
80 × $36 × 12 = $34.560/yıl E3 (~₺1.392.000) + 80 × $3 × 12 = $2.880 DfE P1 = $37.440 toplam
Yıllık fark: ~$16.300 (~₺655.000)
✓ ÖNERİLEN: E3 + DfE P1 — 100 GB mailbox + Litigation Hold + In-Place Archive ile 5-7 yıl kayıt güvenli. Vergi denetiminde "mail silindi mi?" sorusuna immutable kanıt. Premium kalsa Litigation Hold için Exchange Online Plan 2 add-on ($4/user) gerek = Premium $22 + $4 = $26/user, E3 $36 farkı küçülür ama Defender düşülür.
💻 Senaryo 3: 120 kullanıcılı yazılım firması — Windows Enterprise upgrade
Geliştirici + ofis personeli 120. Mevcut Windows 10/11 Pro yüklü 120 cihaz, Enterprise upgrade düşünülüyor (AppLocker + Credential Guard ihtiyacı). Standalone Windows Enterprise upgrade $7/user/ay.
Mevcut Premium $22 × 120 × 12 = $31.680 + Windows Enterprise standalone 120 × $7 × 12 = $10.080 → $41.760/yıl toplam
Alternatif: E3 $36 × 120 × 12 = $51.840 + Defender for Endpoint P1 120 × $3 × 12 = $4.320 = $56.160/yıl
⚠ ÖNERİLEN: Premium + Windows Enterprise standalone karma — Defender for Business zaten dahil, Windows Enterprise standalone ile yıllık ₺580K tasarruf. E3'e geçince DfB kaybolur, DfE P1 add-on yapılır, +$14K. Karar: firma 300'e yaklaşıyorsa E3, uzun süre 100-200 aralığında kalacaksa Premium + Win Enterprise standalone.
🛒 Senaryo 4: 40 kullanıcılı e-ticaret KOBİ — Premium yeter
40 ofis çalışanı. Müşteri KK datası işlenmiyor (Iyzico/PayTR'den geliyor). Litigation Hold ihtiyacı yok. Windows Pro yeterli.
40 × $22 × 12 = $10.560/yıl Premium (~₺425.000) — Defender for Business + DfO P1 dahil
40 × $36 × 12 + 40 × $3 × 12 (DfE P1) = $18.720/yıl E3 — yıllık ₺328.000 fark
✓ ÖNERİLEN: Premium — gereksiz E3 farkı için ₺328K/yıl ödememe. Premium ile Defender all-inclusive (DfB + DfO P1), Conditional Access + Intune + AAD P1. 40 user için ideal güvenlik paketi. 300'e yaklaşma riski yoksa Premium ile devam, 250+ olunca E3 düşün.
Karar Matrisi: 5 Soruda Cevap
📋 Business Premium ile devam et
- 300 kullanıcı altı + 24 ay içinde 250'yi geçme planı yok
- Defender for Business + Defender for Office 365 P1 dahili güvenlik yeter
- Mailbox 50 GB yeterli, Litigation Hold şart değil
- Windows Pro envanteri Enterprise upgrade'a ihtiyaç duymuyor
- Bütçe sıkı — Defender add-on'lu E3 fiyatı $39+/user gereksiz
- 5-100 kullanıcılı KOBİ + KVKK Madde 12 yeter (Premium tam karşılar)
🏢 Microsoft 365 E3'e geç
- 300+ kullanıcı (mecburi) veya 250+ + büyüme planı
- Litigation Hold + In-Place Archive şart (hukuk, vergi, finans regülasyon)
- Mailbox 50 GB darboğaz, sürekli temizlik gerekiyor
- Windows Enterprise upgrade istiyorsun (AppLocker, Credential Guard)
- Endpoint Configuration Manager (SCCM) co-management hakkı gerekli
- Defender for Endpoint P1/P2 standalone alıyor (Premium DfB değil tercih)
💡 Tüm Defender + eDiscovery + Power BI ihtiyacı varsa: M365 E5
E3 + DfE P2 + DfO P2 + Power BI Pro + AAD P2 + Customer Lockbox + Premium eDiscovery hepsi tek paket M365 E5'te ($60/user/ay). E3 + 3+ add-on E5'i mantıklı kılar. Hukuk + finans + halka açık şirket için E5 tercih edilir.
Premium'dan E3'e Geçiş: Neler Değişir?
Lisans değişimi Microsoft 365 admin center > Lisanslar tek tıkla yapılır, kullanıcı verisi etkilenmez. BT tarafında 2-4 haftalık aktivasyon süreci:
- Hafta 1 — Defender geçişi (kritik!): Premium iptal etmeden ÖNCE Defender for Endpoint Plan 1 (veya Plan 2) lisansını al ve cihazlara onboarding yap. Defender for Business otomatik kaybolacak, koruma boşluğu olmaması için DfE önce hazır olsun. Defender for Office 365 P1 add-on al ($2/user).
- Hafta 2 — Mailbox kapasitesi + Litigation Hold: 50 GB → 100 GB otomatik genişler. In-Place Archive aktivasyonu Compliance Center > Information Governance. Litigation Hold policy kayıt + 7-yıl hold kuralı.
- Hafta 3 — Windows Enterprise activation: Cihazları Azure AD join veya Hybrid Join check. E3 user lisansı atanmış kullanıcı oturum açtığında Windows Pro otomatik Enterprise SKU'ya yükselir (yeniden başlatma gerekmez). Group Policy: AppLocker, Credential Guard ön ayarları.
- Hafta 4 — SCCM co-management (opsiyonel): Endpoint Configuration Manager kurulumu (eğer kullanılacaksa). Hibrit cihaz yönetimi modunda Intune + ConfigMgr birlikte çalışır.
Kullanıcı tarafında ek iş yok (mailbox kapasitesi otomatik). BT için Defender migration kritik — koruma boşluğu yaşamamak için önce DfE lisansı al, sonra Premium iptal et.